UYKU SIRASINDA ÖĞRENME MÜMKÜN MÜ?

UYKU SIRASINDA ÖĞRENME Uyku sırasında yeni bilgiler öğrenmek mümkün müdür? Gün içinde öğrendiğimiz yeni bilgilerin, uyku sırasında beyinde gerçekleşen süreçlerle pekiştirildiğini biliyoruz. Uyku sırasında öğrenme, yakın zamana kadar mümkün olmayan bir olgu sanılmaktaydı. Ancak yeni araştırmalar, uyku sırasında sadece öğrendiklerimizi pekiştirmekle kalmayıp aynı zamanda yeni şeyler de öğrenebileceğimizi gösteriyor. Araştırmalar sonucunda, uyku sırasında yeni dillerin öğrenilebileceği görülmektedir. Ayrıca, insanların uyurken dinleyebilmeleri için birçok bilgisayar programı ve telefon uygulaması geliştirilmiştir. İnsanların uyku sırasında yeni şeyler öğrenebileceğini düşünüyorum; ancak bu her koşulda gerçekleşmez. İlk olarak, araştırmalara göre insanların uykularında yeni bilgiler ve yeni diller öğrenebildikleri anlaşılmıştır. Derin uyku sırasında katılımcılara, uydurma bir dildeki kelimeler ve bunların Almanca karşılıkları dinletilmiş; bu sırada beyin aktiviteleri EEG yöntemiyle ölçülmüştür. Uyandıklarında, bu kelimeleri tanıyıp tanımadıklarını görmek için teste tabi tutulmuşlardır. Katılımcılar, derin uyku sırasında yüksek beyin dalgası aktivitelerinin görüldüğü anlarda, 0,5 saniyelik aralıklarla dinletilen kelimeleri kısmen hatırlayabilmişlerdir. Araştırmacılara göre bu öğrenme yöntemi, yalnızca derin uykudaki belirli dalga hareketleri sırasında mümkündür. Beynin öğrenme niyeti olmadığında bile, küçük ipuçlarını görerek bilinçdışı bir şekilde öğrenebildiği bilinen bir gerçektir. Ancak bu bilinçdışı öğrenme tarzı bile belirli bir uyanıklık hali gerektirir. Bu çalışma ile, bilinç kapalıyken ve insanlar uyanık değilken bile yeni bilgiler öğrenebileceklerine dair kanıtlar elde edilmiştir. İkinci olarak, uyku sırasında öğrenme sağladığı iddia edilen birçok bilgisayar programı ve cep telefonu uygulaması bulunmaktadır. Araştırma sonuçları uykuda öğrenmenin mümkün olduğunu gösterse de, bunun ancak öğrenilecek materyalin derin uykunun belirli bir evresinde yarım saniyelik aralıklarla sunulması durumunda gerçekleşebileceğine işaret etmektedir. Bu 0,5 saniyelik öğrenme aralıklarını tespit edebilmek ve programın öğrenilecek materyali bu aralıklarda tekrar etmesini sağlamak için, EEG yöntemiyle beyin dalgalarının algılanabilmesi gerekir. Dolayısıyla, mevcut programlar uyku sırasında öğrenmeyi gerçekleştirebilse bile, verimliliklerinin oldukça düşük olduğunu tahmin etmek zor değildir. Yakın tarihli sinirbilim çalışmaları; beyin dalgalarının sese dönüştürülebildiğine, beyin uyarımı yoluyla öğrenmenin mümkün olduğuna ve beyin-bilgisayar arayüzleri aracılığıyla geliştirilen yeni sistemlerin teknolojik araçlarla olan ilişkimize yeni boyutlar katabileceğine dair ilginç veriler sunmaktadır. Özetle, güncel araştırmalar insanların belli bir noktaya kadar uykudayken de bir şeyler öğrenebildiğini ortaya koymaktadır; ancak bu durum tüm uyku sürecini kapsamaz. Derin uyku sırasında, yüksek beyin aktivitesi dalgalarının görüldüğü anlarda 0,5 saniyelik aralıklarla dinletilen kelimeler öğrenilebilmektedir. Kısacası, bu öğrenme yöntemi yalnızca derin uykudaki o yarım saniyelik yüksek dalga süreçlerinde mümkündür. Piyasada uykuda öğrenme imkânı sağladığı iddia edilen pek çok bilgisayar programı ve mobil uygulama olsa da, uykuda öğrenmenin mümkün olduğunu, ancak öğrenilecek bilgilerin derin uykunun belirli bir evresinde yarım saniyelik aralıklarla dinletilmesi koşuluyla başarılı sonuçlar verebileceğini göstermektedir.